Theo số liệu thống kê, trong tháng 8/2019, xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam sang EU đạt 415,1 triệu USD, giảm 14,5% so với tháng 7/2019 và giảm 0,57% so với cùng kỳ năm 2018. Tính chung 8 tháng đầu năm 2019, xuất khẩu đạt 2,84 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2018. Trong 8 tháng đầu năm 2019, tăng trưởng xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam sang thị trường EU không như kỳ vọng. Tuy nhiên, về dài hạn, hàng may mặc của Việt Nam vẫn có cơ hội tăng xuất khẩu sang thị trường này, khi Hiệp định EVFTA chính thức có hiệu lực và các doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng được các tiêu chuẩn xuất xứ từ vải trở đi.
Việt Nam và Liên hiệp châu Âu (EU) vừa ký Hiệp định thương mại tự do (EVFTA) được kỳ vọng sẽ đem lại nhiều cơ hội để các doanh nghiệp (DN) trong lĩnh vực dệt may đẩy mạnh xuất khẩu, mở rộng thị trường. Tuy nhiên, để tận dụng tốt các cơ hội, đòi hỏi doanh nghiệp phải đẩy mạnh đầu tư các trang thiết bị hiện đại, nâng cao công tác quản trị, chất lượng sản phẩm,… nhằm tăng tính cạnh tranh trên thị trường.
Mở rộng thị phần
EVFTA là cơ hội rất tốt đối với các doanh nghiệp dệt may trong việc chủ động hội nhập một cách sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Riêng với đơn vị, do có sự chuẩn bị từ trước, cho nên thời gian tới sẽ là dịp để công ty bứt phá, đưa được nhiều hàng hóa vào thị trường EU. Ðáng chú ý, khi hiệp định EVFTA có hiệu lực, doanh nghiệp không chỉ được hưởng mức ưu đãi về thuế mà còn có khả năng mở rộng mạnh mẽ sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy xuất khẩu. Tuy nhiên, muốn cạnh tranh được ở thị trường EU, bắt buộc doanh nghiệp phải đầu tư chiều sâu, nhất là thiết bị và công nghệ hiện đại để nâng cao năng suất lao động, mẫu mã hàng hóa.
Hầu hết các nước xuất khẩu hàng dệt may lớn đều chưa có hiệp định thương mại với EU như: Trung Quốc, Ấn Ðộ, Bangladesh, Myanmar, Campuchia,… do đó, đây sẽ là cơ hội để các doanh nghiệp của Việt Nam tăng tốc. Hiện xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam sang EU chiếm 16% tổng trị giá xuất khẩu sang các thị trường. Nếu tận dụng tốt các ưu đãi của hiệp định, tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường này có thể tăng thêm. Tuy nhiên khó khăn lớn nhất đối các doanh nghiệp khác là phải đáp ứng yêu cầu về xuất xứ nguyên phụ liệu mà các hiệp định quy định. Chính vì vậy, nếu không đáp ứng được, tất yếu sẽ không được hưởng lợi, thậm chí phải đối diện với nhiều khó khăn khi cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài.
Các doanh nghiệp kỳ vọng hiệp định này sẽ mở ra cho Việt Nam những cơ hội mới vì hiện tại thị phần của Việt Nam tại EU còn thấp, chỉ dao động ở mức 2%. Xu hướng nhập khẩu EU trong sáu tháng gần đây cho thấy, Trung Quốc cũng đang mất dần thị phần tại thị trường này. Bangladesh là nước được hưởng phần ưu đãi về thuế quan với EU, do đó, đang là quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất. Trong khi chờ hiệp định EVFTA chính thức có hiệu lực, các doanh nghiệp dệt may của chúng ta cần chủ động căn chỉnh sản xuất, kinh doanh, tìm hiểu để nắm chắc các yêu cầu khắt khe khi tham gia xuất khẩu vào thị trường này, nhất là vấn đề quy tắc xuất xứ để được hưởng thuế suất ưu đãi theo hiệp định.
Chủ động nguồn nguyên phụ liệu
Khi EVFTA có hiệu lực, một số dòng thuế sẽ giảm ngay về 0% hoặc giảm dần theo lộ trình, tạo cơ hội cho ngành dệt may Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường EU. Bởi vì từ trước đến nay, thuế suất bình quân của các sản phẩm dệt may luôn chiếm khoảng 16%, trong khi một số đối thủ cạnh tranh mới nổi của dệt may Việt Nam như Myanmar, Campuchia,… được hưởng mức thuế suất ưu đãi 0% do đây là những nước kém phát triển. Với Việt Nam, do là nước đang phát triển cho nên phải chịu mức thuế suất xuất khẩu cao hơn, dẫn đến việc khai thác thị trường EU từ trước đến nay không đạt được như mong muốn. Trong những năm qua tăng trưởng xuất khẩu của dệt may Việt Nam luôn duy trì ở mức cao, với hai con số. Riêng năm 2018, xuất khẩu sang thị trường EU đạt hơn 4,2 tỷ USD, đứng thứ hai sau Mỹ (đạt hơn 13 tỷ USD). Mặc dù được coi là xuất khẩu khá vào thị trường này nhưng so với một số nước khác chịu mức thuế tương đương như Ấn Ðộ, Trung Quốc, Bangladesh,… thì dệt may Việt Nam vẫn chưa bằng được do những nước này đều có quy hoạch xuất khẩu vào EU trội hơn Việt Nam.
Chính vì vậy, khi hiệp định EVFTA có hiệu lực sẽ mở ra nhiều cơ hội cho ngành dệt may, nhất là về thuế, nếu đáp ứng yêu cầu xuất xứ từ vải trở đi, sẽ được hưởng thuế suất ưu đãi về 0%. Tuy nhiên, ngành dệt may Việt Nam hiện nay đang phụ thuộc quá nhiều vào vải nhập khẩu, vải nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm 52%; Hàn Quốc chiếm 16%…Theo quy định của EVFTA, chỉ có nhập vải từ Hàn Quốc về sản xuất hàng hóa may mặc rồi xuất sang EU mới được công nhận đạt yêu cầu xuất xứ từ vải và được hưởng thuế 0%. Còn nhập vải từ những thị trường khác sẽ không được công nhận.
EU là thị trường rất khó tính, yêu cầu chất lượng sản phẩm rất cao cùng với đó là các yêu cầu về vệ sinh an toàn của sản phẩm, vấn đề về môi trường, lao động,… Ðây sẽ là những thách thức đối với các doanh nghiệp. Vì vậy, các doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ những quy định của EVFTA nhằm nắm bắt các cơ hội để thúc đẩy sản xuất hàng xuất khẩu. Bên cạnh đó, phải tăng cường hợp tác, phối hợp các doanh nghiệp lớn trong nước hoặc nước ngoài để sản xuất vải, nhưng phải đáp ứng các yêu cầu về xuất xứ. Tiếp đến, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại để tăng năng suất lao động, giảm chi phí, nâng cao sức cạnh tranh.
Nguồn : Bộ Công Thương
