Xuất khẩu không hoàn thành kế hoạch
Theo số liệu thống kê sơ bộ, xuất khẩu hàng dệt và may mặc của Việt Nam tháng 11/2019 ước đạt 3,12 tỷ USD, giảm 4,6% so với tháng 10/2019 và giảm 1,3% so với cùng kỳ năm 2018. Tính chung 11 tháng năm 2019, kim ngạch xuất khẩu đạt 36,04 tỷ USD, tăng 7,2% so với 11 tháng năm 2018, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng 16,4% của cùng kỳ năm 2018 so với năm 2017 và hoàn thành 90,5% kế hoạch xuất khẩu của cả năm 2019 – thấp hơn tỷ lệ 96,2% hoàn thành kế hoạch của cùng kỳ năm 2018.
Tình hình thực hiện cụ thể của từng nhóm hàng như sau:
+ Kim ngạch xuất khẩu hàng xơ, sợi dệt tháng 11/2019 đạt 312 triệu USD, giảm 14,2% so với tháng 10/2019 và giảm 9,5% so với tháng 11/2018. Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 11/2019, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt 3,76 tỷ USD, tăng 2,4% so với cùng kỳ năm 2018, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng 11,8% của cùng kỳ năm 2018 so với 2017, hoàn thành 87,4% kế hoạch xuất khẩu cả năm (thấp hơn so với tỷ lệ hoàn thành 92,3% của 11 tháng năm 2018).
+ Kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc tháng 11/2019 đạt 2,6 tỷ USD, giảm 3,2% so với tháng 10/2019 và tăng 2,4% so với cùng kỳ năm 2018. Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 11/2019, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt 29,88 tỷ USD, tăng 7,8% so với 11 tháng năm 2018, thấp hơn so với 17,4% của 11 tháng 2018 so với 11 tháng năm 2017, hoàn thành 90,9% kế hoạch xuất khẩu của cả năm (thấp hơn tỷ lệ hoàn thành 96,9% của cùng kỳ năm 2018).
+ Xuất khẩu vải kỹ thuật của Việt Nam đạt 548 triệu USD trong 11 tháng năm 2019, tăng 11,9% so với cùng kỳ năm 2018 – gần bằng tốc độ tăng trưởng của cùng kỳ năm 2018 so với năm 2017, là chủng loại hàng may mặc có tốc độ tăng trưởng cao nhất và không thấp hơn quá nhiều so với tốc độ tăng trưởng cùng kỳ năm 2018. Nhu cầu nhập khẩu về các loại vải kỹ thuật của thị trường thế giới đặc biệt là trong lĩnh vực vận tải, y tế ngày càng tăng sẽ là cơ hội cho mặt hàng này của Việt Nam tiếp tục bứt phá trong thời gian tới.
+ Xuất khẩu nguyên phụ liệu dệt may đạt 1,8 tỷ USD trong 11 tháng năm 2019, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm 2018, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng 11,5% trong 11 tháng năm 2018 so với 11 tháng 2017.
Như vậy là chỉ còn 1 tháng nữa là kết thúc năm 2019, sản xuất và xuất khẩu hàng may mặc đều có sự tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, nhng không cao nh kỳ vọng chủ yếu do những diễn biến khó lờng của tình hình thị trường thế giới cũng nh hiệu quả từ các Hiệp định Thương mại tự do, đặc biệt là hiệu ứng từ EVFTA. Hiện EVFTA mới đợc ký kết nhng cha có hiệu lực, hàng xuất khẩu vẫn chịu thuế. Khách hàng mới chỉ đánh giá các FTA mang đến nhiều cơ hội, nhng cơ hội cha rõ nét và mới chỉ ở dạng tiềm năng, nếu chuyển đơn hàng sang thị trường khác thì lợi ích cao hơn. Trong khi đó, hàng loạt các điểm đến có lợi thế về thuế hơn Việt Nam nh Bangladesh, Campuchia…Trước diễn biến phức tạp của tình hình kinh tế thế giới, đặc biệt cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung Quốc cha có dấu hiệu chấm dứt, xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam trong năm 2019 ước đạt 39,2 tỷ USD, tăng 6,25% so với năm 2018 và thấp hơn so với kế hoạch 0,7 tỷ USD, là một kết quả khả quan.
Sang năm 2020, tăng trưởng ngành dệt may vẫn sẽ khó duy trì ở mức cao, bởi nhu cầu về hàng dệt may trên thị trường thế giới tiếp tục giảm, do kinh tế thế giới yêu đi bởi xung đột Thương mại Mỹ – Trung Quốc. Dự báo, xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam trong năm 2020 tăng khoảng 5% so với năm 2019, trong đó, Mỹ tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất của dệt may Việt Nam, tăng 7% so với năm 2019, chiếm 45,5% tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may của cả nước. Các thị trường lớn khác nh EU, Nhật Bản, Hàn Quốc… cũng có mức tăng trưởng từ 4 – 10%.
Nhập khẩu nguyên phụ liệu thấp nhất trong nhiều năm
Theo số liệu thống kê sơ bộ, trong tháng 11/2019, nhập khẩu các nguyên phụ liệu dệt may, da giày của Việt Nam đạt 2,16 tỷ USD, tăng 1,7% so với tháng 10/2019 và tăng 5,3% so với cùng kỳ năm 2018. Tính chung 11 tháng năm 2019, nhập khẩu nguyên phụ liệu dệt may đạt 22,29 tỷ USD, tăng 1,4% so với cùng kỳ năm 2018, là mức tăng trưởng nhập khẩu thấp nhất trong vòng 3 năm trở lại đây. Trong đó:
+ Nhập khẩu bông 11 tháng đạt 2,4 tỷ USD, giảm 13% so với cùng kỳ năm 2018, ngợc hoàn toàn với tốc độ tăng 27,6% của năm 2018 so với 2017 và tăng 44,6% của năm 2017 so với cùng kỳ năm 2016.
+ Nhập khẩu mặt hàng xơ, sợi dệt các loại 2,21 tỷ USD, tơng đơng với 11 tháng năm 2018; thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng 34,7% của cùng kỳ năm 2018 so với năm 2017.
+ Nhập khẩu mặt hàng vải đạt 12,2 tỷ USD, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm 2018, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng 14,1% của cùng kỳ năm 2018 so với năm 2017.
+ Nhập khẩu NPL dệt may, da giày đạt 5,4 tỷ USD, tăng 3,4% so với cùng kỳ năm 2018.
Tốc độ tăng thặng dư thương mại tăng gấp 4 lần xuất khẩu
Trong tháng 11/2019, thặng d Thương mại hàng dệt và may mặc của Việt Nam đạt 967 triệu USD, giảm 16,1% so với tháng 10/2019 và giảm 6,6% so với cùng kỳ năm 2018. Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 11 năm 2019, thặng d Thương mại mặt hàng này của Việt Nam đạt 13,75 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm 2018, thấp hơn so với tốc độ tăng trưởng của thặng d Thương mại 11 tháng đầu năm 2018 so với năm 2017.
Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng trị giá xuất khẩu, nhập khẩu hàng dệt may của Việt Nam trong 11 tháng đầu năm 2019 so với cùng kỳ năm 2018 đều thấp hơn rất nhiều so với tốc độ tăng trưởng của cùng kỳ năm 2018 so với năm 2017, nhng thặng d Thương mại của ngành dệt may chỉ thấp hơn chút ít. Kết quả này cho thấy, hiệu quả từ hoạt động xuất, nhập khẩu của ngành dệt may Việt Nam thu đợc ngày càng lớn. Điều này cũng thể hiện một phần qua khoảng cách tăng trưởng trị giá xuất khẩu và nhập khẩu trongnăm 2019 lớn hơn so với năm 2018.
Xuất khẩu hàng dệt may năm 2019 không hoàn thành kế hoạch trong khi tăng trưởng năm 2020 đợc dự báo cũng không cao, thì ngành dệt may Việt Nam vẫn đang đối mặt hàng loạt thách thức về thiếu nguyên phụ liệu trong nước và công nghệ cha cao, đòi hỏi phải tăng cờng đầu t, đổi mới để đón cơ hội dịch chuyển đơn hàng từ Trung Quốc và đáp ứng các điều kiện miễn giảm thuế từ các FTA mang lại.
Một trong những giải pháp đón đầu làn sóng cải tiến công nghệ của ngành dệt may Việt Nam đó là việc tham gia các Triển lãm Quốc tế ngành công nghiệp Dệt may Việt Nam cũng nh Triển lãm máy móc, thiết bị và nguyên phụ liệu Dệt May. Qua đó, doanh nghiệp có thể tiếp cận các phát minh mới nhất của thế giới trong ngành dệt may, tiếp cận thông tin thị trường mới nhất và giao lu với các Thương hiệu hàng đầu từ khắp nơi trên thế giới.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tích cực tìm kiếm đơn hàng để bảo đảm sản xuất, cùng với đó là chủ động liên kết với khách hàng để hình thành chuỗi sản xuất, đáp ứng qui tắc xuất xứ theo cam kết của các Hiệp định Thương mại FTA.
Đối với việc mở rộng thị trường xuất khẩu trong bối cảnh xuất khẩu sang các thị trường chủ lực Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc… tăng chậm lại, các doanh nghiệp có thể mở rộng xuất khẩu phát triển thị trường Canada – bởi đây là thị trường rất tiềm năng của Việt Nam với kim ngạch nhập khẩu hàng dệt may đạt hơn 13 tỷ USD/năm, trong khi xuất khẩu dệt may của Việt Nam mới chỉ đạt khoảng 700 triệu USD/năm. Đặc biệt là hiện Việt Nam cha kí hiệp định Thương mại tự do với Canada nên CPTPP là cánh cửa giúp dệt may Việt Nam chiếm lĩnh thị trường này. Do đó, các doanh nghiệp cần nắm bắt thời cơ, chủ động tìm kiếm đối tác nhập khẩu Canada.
Đồng thời cần thay đổi phơng thức sản xuất, kinh doanh phù hợp với xu hớng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Tập trung khai thác các đơn hàng đòi hỏi kĩ thuật cao, tận dụng tối đa nguồn nhân lực tay nghề cao trong nước cũng nh đáp ứng thời gian giao hàng nhanh, chính xác, bảo đảm chất lượng theo yêu cầu của khách hàng.
Nguồn : Bộ Công Thương
