Tại sao Chính phủ lại tích cực đàm phán và ký kết các FTA, và CPTPP?

Các lợi ích từ việc FTA và CPTPP tác động đến nền kinh tế là rất lớn, cụ thể:

- Tác động tĩnh (Static effects): Khi vào FTA, các nước thành viên buộc phải cắt giảm hàng rào thuế quan, phi thuế quan để thúc đẩy thương mại tự do, do đó sẽ xuất hiện những sản phẩm của các nước thành viên FTA có giá thấp hơn sản phẩm sản xuất trong nước. Kết quả là quốc gia sẽ nhập khẩu sản phẩm rẻ về hơn là sản xuất sản phẩm ấy trong nước với giá cao hơn. Điều này dẫn tới hai lợi ích căn bản là phân bổ nguồn lực sản xuất hiệu quả hơn và người tiêu dùng, các công ty thương mại sẽ được hưởng lợi từ việc xuất nhập khẩu và dùng hàng giá rẻ. Ngoài ra, sau khi hạ thuế quan, các nước thành viên có xu hướng chuyển từ nhập khẩu của các nước không phải thành viên FTA sang nhập từ các nước thành viên của FTA. Vì, tuy các nước ngoài FTA có thể có lợi thế về sản xuất, thể hiện ở giá của một sản phẩm nào đó thấp hơn các thành viên FTA, nhưng do không phải thành viên FTA nên hàng của họ vẫn chịu thuế cao, trong khi hàng không có lợi thế của các nước thành viên FTA được cắt giảm thuế, kết quả giá rẻ hơn hàng của các nước ngoài FTA, hệ quả là các nước sẽ có xu hướng chuyển từ nhập hàng có lợi thế của các nước ngoài FTA sang nhập khẩu hàng kém lợi thế của các nước thành viên FTA.

Từ phân tích trên, ta thấy tác động tĩnh sẽ gây bất lợi cho các nước không phải thành viên FTA.

- Tác động mang tính động lực (Dynamic effects): có ba dạng thức chính là mở rộng thị trường (market expansion), thúc đẩy cạnh tranh (competition promotion), và thu hút đầu tư (FDI attraction). Việc mở rộng thị trường hàm ý khi tham gia FTA các thành viên có cơ hội mở rộng ngoại thương, đạt tới hiệu quả về sản xuất và phân phối xuất phát từ việc cắt giảm thuế quan và phân bổ lại nguồn lực hiệu quả hơn. Tác động thúc đẩy cạnh tranh thể hiện khi cắt bỏ hàng rào thuế quan, phi thuế quan các doanh nghiệp trong nước sẽ ít được bảo hộ hơn, để tồn tại trong điều kiện hàng nhập khẩu rẻ gây áp lực buộc họ phải nâng cao năng suất, chất lượng, giảm giá v.v… để cạnh tranh tốt hơn. FTA cũng giúp tăng cường thu hút FDI do những rào cản đầu tư được gỡ bỏ và hoạt động ngoại thương nội khối được tự do. Tạo ra sự chuyển dịch đầu tư từ nước ngoài, giúp các doanh nghiệp nội địa có cơ hội trao đổi, tận dụng chuyển giao công nghệ, trợ giúp kỹ thuật để hoàn thiện chuỗi cung ứng. Tác động mang tính động lực sẽ kích thích/đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của các nước thành viên FTA.